Onderhoud van beveiligingssystemen

Beveiligingssystemen werken alleen als ze goed onderhouden worden. Een alarmsysteem met lege batterijen of een vastgelopen slot beschermt je niet wanneer het ertoe doet. Regelmatig onderhoud voorkomt problemen en verlengt de levensduur van je inbraakbeveiliging aanzienlijk.

Dit artikel biedt een praktisch onderhoudsplan voor alle beveiligingsmaatregelen in en rond je woning. Van mechanische sloten tot elektronische alarmsystemen: je leert precies hoe je alles in topconditie houdt.

Waarom is onderhoud zo belangrijk?

Onderhoud van beveiligingssystemen wordt vaak vergeten totdat er iets misgaat. Juist bij inbraakbeveiliging kan dat noodlottige gevolgen hebben. Preventief onderhoud is niet alleen veiliger, maar ook voordeliger dan reparatie of vervanging.

Beveiliging die niet werkt wanneer het moet

Een slot dat vastloopt op het moment dat je snel naar binnen wilt, of een alarm dat niet afgaat bij een inbraakpoging: het zijn scenario’s die voorkomen hadden kunnen worden. Mechanische onderdelen slijten door dagelijks gebruik. Elektronische componenten kunnen uitvallen door lege batterijen of verouderde software.

Volgens onderzoek van de beveiligingsbranche functioneert ongeveer 15% van de alarmsystemen niet optimaal door gebrek aan onderhoud. Dit percentage ligt hoger bij systemen ouder dan vijf jaar zonder servicecontract.

Levensduur en kostenefficiëntie

Goed onderhouden beveiligingsproducten gaan aanzienlijk langer mee. Een cilinderslot dat regelmatig gesmeerd wordt, functioneert probleemloos tien tot vijftien jaar. Verwaarloosde sloten kunnen al na vijf jaar vastlopen of stroef worden.

Vervangen is duurder dan onderhouden. Een nieuwe SKG-gecertificeerde cilinder kost tussen €33 en €95, terwijl grafietspray voor onderhoud slechts enkele euro’s kost. Bij elektronische systemen is het verschil nog groter.

Onderhoud van sloten en mechanische beveiliging

Mechanische beveiliging vormt de basis van elke woningbeveiliging. Sloten, beslag en scharnieren hebben regelmatige aandacht nodig om optimaal te blijven functioneren.

Smeren en reinigen van cilinders

Cilindersloten hebben periodiek smering nodig om soepel te blijven draaien. Gebruik hiervoor uitsluitend grafietspray of speciaal slotenspray. Reguliere smeermiddelen zoals WD-40 zijn niet geschikt: deze trekken stof aan en veroorzaken op termijn juist meer problemen.

De juiste onderhoudsmethode voor een cilinderslot is eenvoudig. Spuit een kleine hoeveelheid grafietspray in het sleutelgat en beweeg de sleutel enkele keren heen en weer. Veeg overtollig residu af met een droge doek. Herhaal dit twee tot drie keer per jaar.

Controle van beslag en scharnieren

Veiligheidsbeslag beschermt je cilinder tegen kerntrekken, maar alleen als het stevig bevestigd zit. Controleer maandelijks of alle schroeven nog vastzitten. Losgetrilde schroeven kunnen de bescherming tenietdoen.

Scharnieren van deuren en ramen verdienen eveneens aandacht. Piepende of stroeve scharnieren wijzen op gebrek aan smering. Gebruik hier wel regulier smeermiddel of scharnierspray. Controleer ook of de deur nog goed in het kozijn valt: verzakking vermindert de effectiviteit van het slot.

Meerpuntssluitingen onderhouden

Een meerpuntssluiting heeft meer bewegende delen dan een standaard slot en vraagt daarom extra aandacht. Controleer of alle sluitpunten goed in de sluitplaten vallen. Smeer de bewegende delen jaarlijks met siliconenspray.

Let bij meerpuntssluitingen ook op de sluitplaten in het kozijn. Verzakking van deur of kozijn kan ervoor zorgen dat de grendels niet meer goed sluiten. Bij twijfel over de werking is het verstandig een professional te raadplegen.

Onderhoud van alarmsystemen

Elektronische alarmsystemen vereisen een andere benadering dan mechanische beveiliging. Regelmatige tests, schone sensoren en actuele software zijn essentieel voor betrouwbare werking.

Periodieke tests uitvoeren

Test je alarmsysteem minimaal maandelijks. De meeste systemen hebben een testmodus waarmee je sensoren kunt activeren zonder dat het alarm daadwerkelijk afgaat. Raadpleeg de handleiding voor de specifieke testprocedure van jouw systeem.

Controleer tijdens de test of alle sensoren reageren en of de melding correct doorkomt op je smartphone of bij de meldkamer. Een sensor die niet reageert, kan defect zijn of een lege batterij hebben. Documenteer je testresultaten om patronen te herkennen.

Sensoren schoonhouden

Stof en vuil kunnen de werking van sensoren verstoren. Bewegingsmelders zijn bijzonder gevoelig voor vervuiling van de lens. Neem sensoren maandelijks af met een droge, zachte doek.

Magneetcontacten op deuren en ramen kunnen vuil verzamelen in de opening tussen magneet en contact. Verwijder dit voorzichtig met een zachte borstel. Controleer ook of de magneet nog goed uitgelijnd is met de sensor.

Software-updates

Moderne alarmsystemen ontvangen regelmatig software-updates van de fabrikant. Deze updates bevatten vaak beveiligingsverbeteringen en bugfixes. Controleer maandelijks of er updates beschikbaar zijn via de app of het bedieningspaneel.

Activeer bij voorkeur automatische updates. Hiermee ben je verzekerd van de nieuwste beveiligingspatches zonder handmatige actie. Houd er rekening mee dat sommige updates een herstart van het systeem vereisen.

Onderhoud van camera’s en deurbellen

Beveiligingscamera’s en video deurbellen zijn blootgesteld aan weersinvloeden en stof. Regelmatig onderhoud houdt de beeldkwaliteit optimaal en voorkomt storingen.

Lenzen reinigen

De lens is het belangrijkste onderdeel van elke camera. Vuil, stof, spinnenwebben of waterdruppels verminderen de beeldkwaliteit drastisch. Reinig buitencamera’s maandelijks, vaker als ze onder een afdak zonder goede bescherming hangen.

Gebruik een zachte microvezeldoek of speciaal lensreinigingsdoekje. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen die de coating van de lens kunnen beschadigen. Bij hardnekkig vuil kan een licht vochtig doekje helpen.

Bevestiging controleren

Camera’s en video deurbellen kunnen na verloop van tijd verschuiven door trillingen of weersinvloeden. Controleer maandelijks of de bevestiging nog stevig zit en of de camera nog op de juiste positie gericht staat.

Bekijk ook de kabels en aansluitingen op slijtage of beschadiging. Bij draadloze camera’s is dit minder relevant, maar controleer wel of de WiFi-verbinding stabiel blijft. Een camera met slechte verbinding mist mogelijk cruciale momenten.

Opslag en firmware

Controleer regelmatig of je camera-opslag nog voldoende ruimte heeft. Bij lokale opslag op SD-kaart of NVR kan de schijf vol raken, waardoor nieuwe opnames oude overschrijven of helemaal niet opgeslagen worden.

Firmware-updates zijn net zo belangrijk als bij alarmsystemen. Fabrikanten brengen regelmatig updates uit die beveiligingslekken dichten en de prestaties verbeteren. Stel automatische updates in waar mogelijk.

Batterijen en stroomvoorziening

Veel beveiligingscomponenten werken op batterijen of hebben een back-upbatterij voor stroomuitval. Tijdige vervanging voorkomt onverwachte uitval.

Wanneer vervangen?

De levensduur van batterijen varieert per apparaat en gebruik. Draadloze sensoren gaan vaak één tot drie jaar mee op een set batterijen. Video deurbellen met batterij moeten doorgaans elke twee tot zes maanden opgeladen worden.

De meeste systemen geven een waarschuwing bij lage batterijspanning. Wacht hier niet te lang mee: vervang batterijen binnen een week na de eerste waarschuwing. Houd reservebatterijen van de juiste types in huis zodat je direct kunt handelen.

Back-up bij stroomuitval

Alarmpanelen en NVR-systemen hebben vaak een ingebouwde back-upbatterij die het systeem draaiend houdt bij stroomuitval. Deze batterijen hebben een beperkte levensduur van drie tot vijf jaar, ongeacht of ze gebruikt worden.

Test de back-upfunctie jaarlijks door tijdelijk de stroom te onderbreken. Controleer of het systeem correct overschakelt en hoe lang het operationeel blijft. Vervang de back-upbatterij volgens de richtlijnen van de fabrikant.

Onderhoudsschema opstellen

Structuur helpt bij het consistent uitvoeren van onderhoud. Een vast schema voorkomt dat taken vergeten worden. De onderstaande paragrafen bevatten concrete aanbevelingen voor maandelijkse en jaarlijkse checks.

Maandelijkse checks

Sommige onderhoudstaken verdienen maandelijkse aandacht. De onderstaande lijst bevat de 6 belangrijkste maandelijkse controlepunten voor je inbraakbeveiliging.

• Alarmsysteem testen: Voer een volledige systeemtest uit via de testmodus.
• Camerabeelden controleren: Bekijk of alle camera’s scherp beeld geven.
• Sensorstatus checken: Controleer batterijniveaus en werking van alle sensoren.
• Lenzen reinigen: Maak cameralenzen en deurbellen schoon.
• Bevestigingen inspecteren: Controleer of camera’s en sensoren stevig zitten.
• App-meldingen nalopen: Bekijk of er waarschuwingen zijn die actie vereisen.

Noteer de resultaten van je maandelijkse check in een logboek of digitaal document. Dit helpt patronen herkennen en biedt documentatie voor verzekeringsdoeleinden.

Jaarlijkse inspectie

Jaarlijks verdienen alle beveiligingscomponenten een grondige inspectie. Dit is het moment om ook de minder zichtbare onderdelen te controleren en te anticiperen op vervanging.

Bij BORG-gecertificeerde installaties is een jaarlijkse professionele inspectie vaak verplicht om de certificering te behouden. Zonder onderhoudscontract is het BORG-certificaat slechts één jaar geldig, met contract vijf jaar. De kosten voor een jaarlijkse inspectie variëren tussen €100 en €200. De onderstaande lijst bevat de 5 onderdelen die minimaal jaarlijks grondig gecontroleerd moeten worden.

• Cilindersloten smeren: Breng grafietspray aan in alle buitensloten.
• Meerpuntsluitingen testen: Controleer of alle grendels correct sluiten.
• Back-upbatterijen testen: Onderbreek de stroom en test de werking.
• Firmware-versies controleren: Update alle apparaten naar de nieuwste versie.
• Sluitplaten en beslag inspecteren: Controleer op slijtage of loszittende schroeven.

Plan de jaarlijkse inspectie in een rustige periode, bijvoorbeeld aan het begin van de herfst. Zo ben je optimaal voorbereid op de donkere wintermaanden wanneer het inbraakrisico hoger ligt.