Persoonsalarm voor personeel

Werkgevers zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor de veiligheid van hun medewerkers. Persoonsalarmsystemen spelen hierbij een cruciale rol, vooral bij alleen-werken, risicovolle situaties of functies met agressiegevaar. Dit artikel behandelt de verschillende opties en verplichtingen rond persoonsalarm voor personeel. Na het lezen weet je welk systeem bij jouw organisatie past en aan welke eisen je moet voldoen.

Wanneer is een persoonsalarm voor personeel nodig?

De noodzaak van persoonsalarm hangt af van de risico’s binnen je organisatie. Wetgeving en de aard van het werk bepalen samen of je als werkgever verplicht bent om noodalarmsystemen te implementeren.

Arbowet en werkgeversverplichtingen

De Arbowet verplicht werkgevers om een veilige werkomgeving te creëren voor alle medewerkers. Volgens de Arbowet 2025 geldt deze verplichting voor alle bedrijven met minimaal één medewerker.

Elke werkgever moet een Risico-Inventarisatie en Evaluatie opstellen. In deze RI&E identificeer je de risico’s op de werkvloer en bepaal je welke maatregelen nodig zijn, waaronder eventueel persoonsalarm.

Bij geconstateerde risico’s voor alleen-werkers of agressie is een persoonsalarmsysteem vaak een verplichte maatregel. Verzuim je deze verplichting, dan ben je als werkgever aansprakelijk bij incidenten.

Alleen-werkers en nachtdiensten

Medewerkers die alleen werken vormen een bijzondere risicogroep. Bij een incident is er niemand in de buurt om hulp te bieden of alarm te slaan.

Nachtdiensten verhogen dit risico verder doordat er minder collega’s en passanten aanwezig zijn. Denk aan nachtwakers, schoonmakers, zorgmedewerkers en technici die buiten reguliere werktijden werken.

Voor deze groepen is een persoonsalarm met automatische melding essentieel. Het systeem zorgt ervoor dat hulp onderweg is, ook als de medewerker zelf niet meer kan communiceren.

Risicovolle functies en agressiegevaar

Sommige functies kennen inherent meer risico op agressie of geweld. Medewerkers in de zorg, het openbaar vervoer, de detailhandel en de horeca worden regelmatig geconfronteerd met verbale of fysieke agressie.

Ook functies met waardevolle goederen of contant geld brengen extra risico’s met zich mee. Kassamedewerkers en bezorgers zijn vaker doelwit van overvallen.

Een persoonsalarm biedt deze medewerkers de mogelijkheid om snel en discreet hulp in te roepen. De wetenschap dat hulp binnen bereik is, draagt bovendien bij aan het gevoel van veiligheid.

Soorten persoonsalarmsystemen

De markt biedt verschillende typen persoonsalarmsystemen, elk met eigen voor- en nadelen. De keuze hangt af van de werksituatie, het risicoprofiel en het beschikbare budget.

App-gebaseerde noodalarmen

App-gebaseerde systemen maken gebruik van de smartphone die medewerkers al bij zich dragen. Met één druk op de knop wordt een noodmelding verstuurd inclusief locatiegegevens.

Het voordeel van app-oplossingen is de lage instapdrempel en kostenefficiëntie. Vergelijkbare systemen worden ook gebruikt voor ouderen die thuis wonen, maar zakelijke varianten bieden extra functies zoals integratie met bedrijfssystemen.

Het nadeel is de afhankelijkheid van de smartphone en batterijduur. Bij een fysieke confrontatie kan de telefoon onbereikbaar zijn of uit handen worden geslagen.

Mobiele noodknoppen en pendants

Mobiele noodknoppen zijn compacte apparaten die aan de riem, om de nek of aan de pols worden gedragen. Bij het indrukken van de knop wordt direct alarm geslagen.

Deze apparaten zijn ontworpen voor discrete activering, zelfs in stressvolle situaties. De drukknop is groot genoeg om snel te vinden zonder ernaar te hoeven kijken.

Pendants zijn vooral geschikt voor functies waarbij de handen vrij moeten blijven. Ze zijn waterdicht en schokbestendig voor gebruik in zware werkomgevingen.

Man-down apparaten met valdetectie

Man-down apparaten gaan een stap verder door automatische valdetectie toe te voegen. Als de drager valt of langdurig horizontaal ligt, wordt automatisch alarm geslagen.

Deze functie is essentieel voor alleen-werkers die bij een ongeluk bewusteloos kunnen raken. Denk aan technici in hoogwerkers, magazijnmedewerkers of onderhoudspersoneel.

Geavanceerde modellen detecteren ook het uitblijven van beweging gedurende een ingestelde periode. Dit voorkomt dat iemand ongemerkt in nood verkeert.

Vast gemonteerde paniekalarmen

Naast draagbare systemen bestaan er ook vaste paniekalarmen op strategische locaties. Deze worden onder balies, in kantoren of bij uitgangen gemonteerd.

Het voordeel is dat de knop altijd op dezelfde plek zit en niet vergeten kan worden. Het nadeel is de beperkte actieradius: de medewerker moet bij de knop kunnen komen.

Vaste paniekalarmen zijn ideaal als aanvulling op draagbare systemen. Ze bieden een extra vangnet op bekende risicopunten.

BHV-integratie en ontruimingsalarm

Persoonsalarmsystemen functioneren optimaal wanneer ze zijn geïntegreerd met de bedrijfshulpverlening. Deze integratie zorgt voor een gecoördineerde respons bij incidenten.

Koppeling met BHV-organisatie

De Arbowet 2025 verplicht bedrijven om voldoende opgeleide BHV’ers te hebben. Een persoonsalarm moet daarom gekoppeld zijn aan de BHV-structuur.

Bij een noodmelding ontvangen de aangewezen BHV’ers direct een signaal. Een zakelijk alarmsysteem kan hiermee worden geïntegreerd voor een centrale aansturing.

De BHV-coördinator krijgt informatie over de locatie van de melder en de aard van het incident. Dit maakt een snelle en gerichte reactie mogelijk.

Ontruimingsinstallaties

Bij grotere incidenten is ontruiming van het pand noodzakelijk. Een ontruimingsinstallatie waarschuwt alle aanwezigen gelijktijdig via sirenes of gesproken berichten.

De Arbowet eist dat elk bedrijf een ontruimingsplan heeft met een duidelijke procedure. Dit plan moet regelmatig worden geoefend.

Persoonsalarmsystemen kunnen worden gekoppeld aan de ontruimingsinstallatie. Een ernstig incident kan dan automatisch een ontruimingssignaal triggeren.

Oefeningen en procedures

Wettelijk is jaarlijks bijscholen van BHV’ers verplicht, inclusief ontruimingsoefeningen. Tijdens deze oefeningen wordt ook het persoonsalarmsysteem getest.

Documenteer elke oefening en evalueer de responstijden. Verbeterpunten worden opgenomen in het veiligheidsbeleid.

Medewerkers moeten weten hoe ze het persoonsalarm activeren en wat er na activering gebeurt. Regelmatige instructie voorkomt paniek bij daadwerkelijke incidenten.

Locatiebepaling en opvolging

Een persoonsalarm is alleen effectief als de locatie van de melder bekend is. Moderne systemen bieden verschillende mogelijkheden voor locatiebepaling.

GPS- en indoor-lokalisatie

GPS-lokalisatie werkt goed in buitensituaties en geeft een nauwkeurigheid van enkele meters. Voor mobiele medewerkers zoals bezorgers of technici is dit de standaard.

Binnen gebouwen werkt GPS minder goed door signaalverstoring. Indoor-lokalisatie via Bluetooth-beacons of wifi-triangulatie biedt dan uitkomst.

Geavanceerde systemen combineren beide technieken en schakelen automatisch over. Zo is de melder zowel binnen als buiten vindbaar.

Meldkameropvolging voor persoonsalarm

Een professionele meldkamer kan de opvolging van persoonsalarmen verzorgen. De meldkamer ontvangt de melding en onderneemt actie volgens vooraf bepaalde protocollen.

De meldkamer kan contact proberen te leggen met de melder, BHV’ers waarschuwen of direct hulpdiensten inschakelen. Deze 24/7 beschikbaarheid is essentieel voor nachtdiensten.

Voor professionele meldkamerdiensten gelden abonnementskosten die variëren per serviceniveau. De basiskosten voor zakelijke doormelding liggen tussen €15 en €25 per maand.

Eigen alarmcentrale of uitbesteden

Organisaties kunnen kiezen tussen een eigen alarmcentrale of uitbesteding aan een professionele meldkamer. De keuze hangt af van schaal, budget en risicoprofiel.

Een eigen centrale biedt maximale controle en snelle interne respons. Dit vereist wel 24/7 bezetting en getraind personeel.

Uitbesteding is kostenefficiënter voor kleinere organisaties. De meldkamer beschikt over getrainde medewerkers en directe lijnen met hulpdiensten.

Implementatie en training

Succesvolle implementatie van persoonsalarm vereist meer dan alleen de aanschaf van apparatuur. Training en procedures zijn minstens zo belangrijk.

Selectie en uitrol

Begin met een pilotgroep om het gekozen systeem te testen in de praktijk. Verzamel feedback over gebruiksgemak, betrouwbaarheid en responstijden.

Rol het systeem gefaseerd uit per afdeling of locatie. Dit geeft ruimte om problemen op te lossen voordat de hele organisatie overgaat.

Zorg voor voldoende reserveapparatuur voor vervanging bij defecten of verlies. Een kapot apparaat mag nooit een veiligheidsrisico creëren.

Personeelstraining

Elke medewerker met een persoonsalarm moet weten hoe het werkt en wanneer het te gebruiken. Neem dit op in het introductieprogramma voor nieuwe medewerkers.

Organiseer periodieke opfristrainingen, minimaal jaarlijks. Combineer dit met de verplichte BHV-bijscholing voor efficiëntie.

Besteed aandacht aan scenario’s en verwachtingsmanagement. Medewerkers moeten weten wat er na activering gebeurt en hoe lang hulp erover doet.

Procedures en testbeleid

Stel duidelijke procedures op voor het testen van apparatuur. Regelmatige tests voorkomen dat defecten onopgemerkt blijven.

Documenteer elke test en elke echte activering. Deze data helpt bij het verbeteren van procedures en responstijden.

Maak afspraken over vals alarm: wat zijn de consequenties en hoe voorkom je ze? Een cultuur waarin melden veilig is, is belangrijker dan het voorkomen van vals alarm.

Kosten van persoonsalarmsystemen

De kosten van persoonsalarm variëren sterk per type systeem en serviceniveau. Een goede kosten-batenanalyse helpt bij de keuze.

Aanschafkosten per type

De markt biedt oplossingen voor elk budget, van eenvoudige apps tot geavanceerde man-down apparaten. De onderstaande tabel toont de prijsranges voor de verschillende typen persoonsalarmsystemen.

De keuze voor een type hangt af van het risicoprofiel en de werkomgeving. Voor functies met hoog valrisico is een man-down apparaat de aangewezen keuze ondanks de hogere kosten.

Abonnementskosten

Naast de aanschafkosten zijn er doorlopende kosten voor connectiviteit en meldkamerdiensten. App-gebaseerde systemen beginnen vanaf €5,99 per maand per gebruiker.

Professionele meldkameropvolging kost extra, met tarieven van €15 tot €45+ per maand afhankelijk van het serviceniveau. Premium diensten met directe interventie zitten aan de bovenkant van deze range.

Houd ook rekening met kosten voor beheer, onderhoud en vervanging van apparatuur. Reken op 10 tot 15 procent van de aanschafwaarde per jaar voor onderhoud.

ROI: kosten vs. risico’s

De investering in persoonsalarm moet worden afgezet tegen de risico’s zonder adequate bescherming. Werkgeversaansprakelijkheid bij incidenten kan in de tonnen euro’s lopen.

Verzuimkosten na een incident zijn vaak vele malen hoger dan de kosten van preventie. Een medewerker die door een incident langdurig uitvalt, kost al snel €200 tot €300 per dag aan vervanging en verzuim.

Daarnaast speelt reputatieschade een rol die moeilijk in geld is uit te drukken. Een organisatie die haar medewerkers niet adequaat beschermt, krijgt moeite met werving en behoud van personeel.