Beveiligingscamera en privacy (AVG)

Een beveiligingscamera beschermt je woning, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Je mag niet zomaar alles filmen, vooral niet de openbare weg of eigendommen van buren. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) stelt duidelijke regels over wat wel en niet mag. Dit artikel legt uit wat je als particulier mag filmen, welke verplichtingen je hebt, en hoe je boetes voorkomt. Na het lezen weet je precies hoe je camera’s wettelijk correct plaatst.

Waarom privacy bij camera’s?

Camerabewaking raakt direct aan de privacy van anderen. Iedereen die in beeld komt, wordt geregistreerd en mogelijk opgeslagen. Daarom gelden er strikte regels voor particulieren die camera’s ophangen.

Jouw veiligheid versus privacy van anderen

Je wilt je huis beveiligen, maar buren en voorbijgangers hebben recht op privacy. Deze belangen moeten in balans zijn. Moderne binnencamera’s bieden vaak een fysieke privacy-shutter waarmee je de lens afsluit wanneer je thuis bent.

De hoofdregel is simpel: film alleen wat noodzakelijk is voor je eigen beveiliging. Alles daarbuiten is potentieel een privacyschending. Dit geldt zowel voor binnen- als buitencamera’s.

Wat zegt de AVG?

De AVG is de Europese privacywetgeving die sinds 2018 van kracht is. Voor particulieren met camera’s betekent dit dat je persoonsgegevens verwerkt zodra herkenbare personen in beeld komen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt toezicht op de naleving in Nederland.

De camerawetgeving bepaalt precies wat je verplichtingen zijn. Belangrijke principes zijn dataminimalisatie, doelbinding en transparantie. In de praktijk betekent dit: film zo min mogelijk, alleen voor beveiliging, en informeer mensen dat ze gefilmd worden.

Wat mag je filmen?

De regels verschillen sterk per situatie. Je eigen terrein mag je vrijwel altijd filmen, maar de openbare weg en buren zijn een ander verhaal. De onderstaande tabel toont de basisregels voor cameratoezicht door particulieren.

Eigen terrein (woning, tuin, oprit)

Je mag je eigen terrein zonder problemen filmen. Dit omvat je woning, tuin, oprit, garage en schuur. Wel moet je bezoekers informeren dat er camera’s hangen, bijvoorbeeld met een sticker of bordje bij de ingang.

Zorg ervoor dat de camera’s alleen je eigen terrein filmen. Een camera die gericht is op je voordeur mag niet tegelijkertijd de hele straat in beeld brengen. Stel de hoek zo in dat alleen jouw eigendom zichtbaar is.

Openbare weg: beperkt toegestaan

Het filmen van de openbare weg is in principe niet toegestaan voor particulieren. Er zijn uitzonderingen wanneer dit onvermijdelijk is, bijvoorbeeld als je oprit direct aan de straat grenst.

In dat geval moet je het gefilmde gebied minimaliseren. Film alleen het stukje stoep of straat dat strikt noodzakelijk is. Gebruik eventueel privacy-masking om delen van het beeld zwart te maken. De AP beoordeelt per situatie of jouw belang opweegt tegen de privacy van voorbijgangers.

Buren en hun eigendommen

Het structureel filmen van eigendommen van buren is verboden. Je camera mag niet gericht zijn op hun tuin, ramen of voordeur. Ook als je camera per ongeluk een stukje van de buurman meepakt, kan dit problemen opleveren.

De regel is strikt: de privacy van je buren weegt zwaarder dan jouw beveiligingsbelang. Als er een conflict ontstaat, zal de AP vrijwel altijd de buren gelijk geven. Voorkom problemen door je camera’s zorgvuldig af te stellen.

Regels voor de openbare weg

Soms is een stukje openbare weg filmen onvermijdelijk. In die gevallen gelden aanvullende regels om de privacy van voorbijgangers te beschermen.

Wanneer mag het wel?

Je mag een klein deel van de openbare weg filmen als dit noodzakelijk is voor je beveiliging en niet anders kan. Denk aan een camera boven je voordeur die onvermijdelijk een stukje stoep meepakt, of een camera op je oprit die de uitrit bewaakt.

De AP hanteert het criterium van gerechtvaardigd belang. Je moet kunnen aantonen dat je een concreet beveiligingsprobleem hebt, zoals eerdere inbraken of vandalisme in je straat. Een algemeen gevoel van onveiligheid is niet voldoende.

Minimaliseer het gefilmde gebied

Film alleen wat strikt noodzakelijk is. Richt je camera zo schuin mogelijk naar beneden, zodat de straat minimaal in beeld komt. Gebruik een camera met een smaller gezichtsveld als dat helpt.

Controleer regelmatig of je camera nog correct is afgesteld. Door wind of trillingen kan de hoek verschuiven. Een jaarlijkse controle voorkomt dat je onbedoeld te veel filmt.

Privacy-masking gebruiken

Veel moderne camera’s bieden privacy-masking aan. Hiermee kun je bepaalde zones in het beeld permanent zwart maken. Zo film je wel je eigen oprit, maar wordt de straat erachter automatisch geblokkeerd.

Privacy-masking is een effectieve oplossing als je camera onvermijdelijk een stukje openbare weg of buurterrein meepakt. De AP waardeert het als je deze techniek gebruikt om de privacy-impact te beperken.

Buren filmen

Conflicten over camera’s tussen buren komen regelmatig voor. De regels zijn duidelijk, maar worden niet altijd nageleefd. Dit leidt tot klachten en soms zelfs rechtszaken.

Structureel filmen is verboden

Je mag de eigendommen van je buren nooit structureel filmen. Dit geldt voor hun tuin, ramen, deuren en oprit. Ook een camera die toevallig een stukje van de buren meepakt, is niet toegestaan als dit structureel gebeurt.

De term structureel is belangrijk. Een eenmalige opname tijdens een incident is iets anders dan 24 uur per dag filmen. Maar bij beveiligingscamera’s gaat het vrijwel altijd om continue opnames, dus is de regel strikt.

Wat als je camera per ongeluk meekijkt?

Soms is het technisch lastig om de buren volledig buiten beeld te houden. In dat geval moet je actie ondernemen. Pas de camerahoek aan, gebruik privacy-masking, of vervang de camera door een model met een smaller gezichtsveld.

Als je buren klagen, neem dit serieus. Toon aan dat je maatregelen neemt om hun privacy te respecteren. Een constructieve houding voorkomt escalatie naar de AP of de rechter.

Conflicten voorkomen

Informeer je buren vooraf als je camera’s ophangt. Leg uit wat je filmt en waarom. Bied aan om samen te kijken of hun eigendom buiten beeld blijft.

Deze transparante aanpak voorkomt veel problemen. Buren die weten dat je camera alleen je eigen terrein filmt, zullen minder snel klagen. Documenteer ook wat je hebt afgesproken, voor het geval er later discussie ontstaat.

Verplichtingen voor camerahouders

Naast de vraag wat je mag filmen, heb je als camerahouder ook actieve verplichtingen. Je moet mensen informeren, beelden beveiligen en verantwoord omgaan met de opnames.

Waarschuwingsborden plaatsen

Je bent verplicht om zichtbaar aan te geven dat er cameratoezicht is. Dit doe je met stickers of borden bij de ingangen van je terrein. Bezoekers moeten kunnen zien dat ze gefilmd worden voordat ze je terrein betreden.

Professionele waarschuwingsstickers kosten tussen €0,49 en €5 voor een set. Losse waarschuwingsborden zijn verkrijgbaar vanaf €5 tot €15 per stuk. Verlichte borden voor donkere plekken kosten €15 tot €30.

Informatieplicht

Behalve een waarschuwingsbord moet je kunnen uitleggen wat je filmt en waarom. Bij een vraag moet je kunnen aangeven wie de verantwoordelijke is, wat het doel is van de camera’s, en hoe lang beelden worden bewaard.

Voor particulieren is een uitgebreid privacybeleid niet verplicht. Maar als iemand vraagt wat je met de beelden doet, moet je dit kunnen beantwoorden. Houd een notitie bij met de belangrijkste informatie.

Beveiliging van beelden

Je bent verantwoordelijk voor de beveiliging van de opnames. Voorkom dat onbevoegden toegang krijgen tot je camerabeelden. Gebruik sterke wachtwoorden en activeer tweefactorauthenticatie waar mogelijk.

Verander het standaardwachtwoord van je camera’s direct na installatie. Ongeveer 20% van alle IoT-apparaten draait nog met de fabrieksinstellingen, wat een groot beveiligingsrisico vormt. Houd ook de firmware up-to-date.

Bewaartermijnen

Camerabeelden mag je niet onbeperkt bewaren. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft duidelijke richtlijnen opgesteld voor de maximale bewaartijd. De keuze voor je opslagmethode bepaalt mede hoe makkelijk je aan deze termijnen kunt voldoen. De onderstaande tabel toont de maximale bewaartermijnen per situatie.

Richtlijn Autoriteit Persoonsgegevens

De AP hanteert sinds 2025 een vernieuwde richtlijn voor bewaartermijnen. Het uitgangspunt is dat beelden niet langer bewaard mogen worden dan noodzakelijk voor het beveiligingsdoel.

Voor de meeste situaties betekent dit maximaal enkele weken. Als er binnen die tijd geen incident is vastgelegd, dienen de beelden verwijderd te worden. Automatisch overschrijven door nieuwe opnames is een praktische manier om hieraan te voldoen.

Maximaal 4 weken voor particulieren

Als particulier mag je camerabeelden maximaal 4 weken bewaren. Dit is de richtlijn van de AP die in de praktijk als norm geldt. De meeste SD-kaarten en lokale opslagsystemen overschrijven automatisch oudere opnames.

Controleer de instellingen van je camera of NVR. Stel de maximale bewaartijd in op 28 dagen of minder. Zo voldoe je automatisch aan de richtlijn zonder handmatig beelden te hoeven verwijderen.

Langer bewaren bij incidenten

Bij een incident mag je de relevante beelden langer bewaren. Dit geldt bijvoorbeeld als er een inbraak heeft plaatsgevonden en je de beelden nodig hebt voor aangifte of een rechtszaak.

Bewaar alleen de specifieke beelden van het incident, niet alle opnames van die periode. Zodra het onderzoek of de rechtszaak is afgerond, moeten ook deze beelden worden verwijderd.

Beelden delen en publiceren

Het delen van camerabeelden is aan strenge regels gebonden. Aan de politie mag je beelden verstrekken, maar publicatie op sociale media is vrijwel altijd verboden.

Beelden aan politie geven

Je mag en moet camerabeelden aan de politie geven als zij hierom vragen in het kader van een onderzoek. Dit geldt ook als je zelf aangifte doet van een inbraak of ander misdrijf.

Lever de beelden aan op een USB-stick of via een beveiligde methode die de politie aangeeft. Bewaar zelf een kopie totdat het onderzoek is afgerond. De politie behandelt de beelden als bewijsmateriaal.

Beelden op sociale media: verboden

Het publiceren van camerabeelden op sociale media is vrijwel altijd verboden. Ook als je een inbreker of vandaal hebt gefilmd, mag je dit niet zomaar op Facebook of Instagram plaatsen.

De reden is dat je hiermee de privacy van de gefilmde persoon schendt. Zelfs criminelen hebben privacyrechten. Daarnaast kan het een lopend politieonderzoek verstoren. Geef beelden altijd aan de politie in plaats van ze zelf te verspreiden.

Boetes bij onjuiste publicatie

Het onjuist publiceren van camerabeelden kan leiden tot een boete tot €21.750. Dit valt onder de 4e boetecategorie en wordt opgelegd door de rechter na een klacht of ambtshalve vervolging.

Daarnaast kan de gefilmde persoon een civiele schadeclaim indienen. De combinatie van boete en schadevergoeding kan oplopen tot tienduizenden euro’s. Het risico is simpelweg te groot om camerabeelden zelf te publiceren.

Boetes en handhaving

De Autoriteit Persoonsgegevens kan forse boetes opleggen bij overtredingen van de privacyregels. De onderstaande tabel toont de maximale boetebedragen voor verschillende overtredingen.

Maximale boetes

Voor particulieren liggen de boetes doorgaans lager dan voor organisaties, maar ze kunnen nog steeds substantieel zijn. De rechter weegt de ernst van de overtreding, de opzet en eventuele herhaling mee.

De aansprakelijkheidsregels bepalen wanneer je persoonlijk verantwoordelijk bent. Bij structurele schending van de privacy van buren of het filmen van de openbare weg zonder goede reden, riskeer je zowel boetes als schadeclaims.

Klachten bij Autoriteit Persoonsgegevens

Iedereen kan een klacht indienen bij de AP als zij menen dat hun privacy wordt geschonden door jouw camera’s. De AP beoordeelt de klacht en kan besluiten tot onderzoek.

Bij een gegronde klacht krijg je eerst de kans om de situatie te herstellen. Pas als je niet meewerkt of de overtreding ernstig is, volgen sancties. De AP publiceert regelmatig uitspraken over cameratoezicht die als richtlijn dienen.

Checklist: camera plaatsen binnen de wet

Met de juiste aanpak plaats je camera’s die je huis beveiligen zonder privacyregels te overtreden. De onderstaande lijst bevat de 8 belangrijkste stappen voor wettelijk correct cameratoezicht.

• Bepaal het doel: Film alleen wat noodzakelijk is voor je beveiliging.
• Richt op eigen terrein: Stel camera’s zo in dat alleen jouw eigendom in beeld is.
• Minimaliseer openbare weg: Gebruik privacy-masking als een stukje straat onvermijdelijk is.
• Vermijd buren: Zorg dat eigendommen van buren volledig buiten beeld blijven.
• Plaats waarschuwingsborden: Hang stickers of borden bij alle ingangen.
• Beveilig je systeem: Gebruik sterke wachtwoorden en tweefactorauthenticatie.
• Stel bewaartermijn in: Maximaal 4 weken, daarna automatisch overschrijven.
• Publiceer nooit zelf: Geef beelden alleen aan de politie, nooit op sociale media.