Camerawetgeving en AVG-privacyregels

Beveiligingscamera’s worden steeds populairder bij Nederlandse woningen, maar er gelden strikte regels voor wat je mag filmen. De AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) bepaalt precies hoe je camera’s mag gebruiken en wat de consequenties zijn bij overtreding. Dit artikel legt de belangrijkste regels uit: wat mag wel, wat mag niet, en hoe voorkom je boetes. Na het lezen weet je precies hoe je camera’s legaal kunt inzetten voor je woningbeveiliging.

Wat mag je filmen met een beveiligingscamera?

De wetgeving maakt onderscheid tussen drie situaties: je eigen terrein, de openbare weg en eigendommen van anderen. Het belangrijkste uitgangspunt is dat je privacy van anderen zo min mogelijk mag schenden.

Eigen terrein: woning, tuin en oprit

Je eigen terrein filmen is toegestaan zonder verdere beperkingen. Dit omvat je woning, tuin, oprit en schuur. Een beveiligingscamera mag je hier vrijelijk plaatsen zolang je voldoet aan de informatieplicht.

De informatieplicht betekent dat je bezoekers moet waarschuwen dat er cameratoezicht is. Dit doe je met een duidelijk zichtbaar waarschuwingsbord bij de ingang van je terrein.

Openbare weg: alleen als het onvermijdelijk is

Het filmen van de openbare weg is in principe niet toegestaan. Er geldt een uitzondering wanneer het onvermijdelijk is om een deel van de openbare weg mee te filmen bij het beveiligen van je eigen terrein.

Denk aan een camera boven je voordeur die ook een stukje stoep meeneemt. Dit is toegestaan mits je de camera zo richt dat je zo min mogelijk van de openbare ruimte filmt. Structureel en bewust de openbare weg in beeld brengen is verboden.

Eigendommen van buren: wat absoluut niet mag

Het structureel filmen van eigendommen van je buren is verboden. Dit geldt voor hun tuin, oprit, ramen en andere privégedeeltes. Zelfs als je camera toevallig een deel van de buurman zijn tuin meeneemt, kan dit als schending van de privacy worden beschouwd.

Richt je camera’s daarom altijd zo dat alleen je eigen terrein in beeld komt. Bij twijfel kun je de camerahoek aanpassen of een camera met een smaller gezichtsveld kiezen.

Informatieplicht: waarschuwingsborden

Naast het correct richten van je camera’s heb je als camerahouder een informatieplicht. Je moet mensen waarschuwen dat er cameratoezicht plaatsvindt.

Wanneer is een bord verplicht?

Een waarschuwingsbord is verplicht zodra je camera’s beelden opneemt die mogelijk andere personen vastleggen. Dit geldt ook als je alleen je eigen terrein filmt, want bezoekers en pakketbezorgers komen daar.

Het bord moet zichtbaar zijn voordat iemand het bewaakte gebied betreedt. Plaats het daarom bij de ingang van je erf of bij de voordeur. Professionele waarschuwingsstickers zijn verkrijgbaar vanaf enkele euro’s.

Wat moet er op het bord staan?

De Autoriteit Persoonsgegevens adviseert de volgende informatie op je waarschuwingsbord te vermelden. Het moet duidelijk maken dat er cameratoezicht is, wie verantwoordelijk is voor de beelden en hoe mensen contact kunnen opnemen.

Een tekst als “Dit terrein staat onder camerabewaking” is het minimum. Uitgebreidere borden vermelden ook je naam of de naam van een bedrijf en een contactmogelijkheid.

Waar plaats je waarschuwingsborden?

Plaats borden op ooghoogte bij alle toegangspunten tot je terrein. Bij een woning betekent dit meestal bij het tuinhek of de voordeur. Zorg dat het bord goed leesbaar is, ook bij weinig licht.

Bij meerdere ingangen plaats je bij elke ingang een bord. Een enkel bordje aan de achterkant van je huis is onvoldoende als bezoekers normaal via de voordeur binnenkomen.

Hoe lang mag je beelden bewaren?

De bewaartermijn van camerabeelden is strikt gereguleerd. Volgens de richtlijn van de Autoriteit Persoonsgegevens uit 2025 gelden verschillende termijnen voor particulieren en organisaties.

Bewaartermijn voor particulieren (4 weken)

Als particulier mag je camerabeelden maximaal 4 weken (28 dagen) bewaren. Daarna moet je de beelden verwijderen. De meeste camera-opslagsystemen kun je zo instellen dat oude beelden automatisch worden overschreven.

Deze termijn is bedoeld om je voldoende tijd te geven om incidenten te ontdekken en te melden. Langer bewaren dan noodzakelijk is een overtreding van de AVG.

Bewaartermijn voor organisaties (14 dagen)

Voor bedrijven en organisaties geldt een strengere termijn van 14 dagen. Dit komt doordat organisaties vaak systematischer toezicht houden en meer mensen filmen dan particulieren.

Na 14 dagen moeten de beelden worden verwijderd, tenzij er sprake is van een incident dat langer bewaren rechtvaardigt.

Uitzonderingen bij incidenten

Bij een daadwerkelijk incident, zoals een inbraak of vandalisme, mag je de relevante beelden langer bewaren. Dit is toegestaan zolang het nodig is voor onderzoek of een eventuele rechtszaak.

Zodra het onderzoek is afgerond of de zaak is afgehandeld, moet je ook deze beelden verwijderen. Bewaar dus alleen de specifieke fragmenten die relevant zijn voor het incident.

Privacy minimaliseren

Naast de bewaartermijnen vraagt de AVG om privacy zo veel mogelijk te beschermen. Dit betekent dat je actief maatregelen moet nemen om de impact van je camera’s te beperken.

Camera’s correct richten

Richt je camera’s uitsluitend op je eigen terrein. Vermijd dat buurtuinen, de openbare weg of ramen van buren in beeld komen. Veel camera’s hebben instelbare gezichtsvelden waarmee je dit kunt regelen.

Overweeg bij het kiezen van een camera ook de privacyfuncties die beschikbaar zijn. Sommige camera’s hebben ingebouwde privacyzones waarmee je bepaalde gebieden kunt uitsluiten van opname.

Gezichten en kentekens blurren

Wanneer je beelden bekijkt of deelt, blur dan gezichten en kentekens van personen en voertuigen die niet relevant zijn voor je beveiligingsdoel. Dit is vooral belangrijk als je beelden ooit zou delen.

Moderne beveiligingscamera’s hebben soms automatische blurfuncties. Controleer of jouw camera deze mogelijkheid biedt en activeer deze indien beschikbaar.

Alleen opnemen wat noodzakelijk is

Neem alleen op wat echt nodig is voor je beveiliging. Een camera die 24 uur per dag opneemt terwijl je thuis bent, is mogelijk overbodig. Overweeg bewegingsdetectie te gebruiken zodat alleen relevante momenten worden vastgelegd.

Dit vermindert niet alleen privacyrisico’s, maar bespaart ook opslagruimte en maakt het makkelijker om relevante beelden terug te vinden.

Wat zijn de boetes bij overtreding?

Overtredingen van de camerawetgeving kunnen leiden tot forse boetes. De hoogte hangt af van de aard van de overtreding en of je particulier of organisatie bent.

Boetes voor particulieren

Particulieren die de regels overtreden riskeren een boete tot €21.750. Dit valt onder de vierde categorie van het Wetboek van Strafrecht. Voorbeelden zijn het structureel filmen van buren of het niet voldoen aan de informatieplicht.

De Autoriteit Persoonsgegevens handhaaft actief na klachten. Buren of voorbijgangers kunnen een melding doen als zij vermoeden dat je de regels overtreedt.

Boetes voor organisaties

Voor organisaties kunnen de boetes oplopen tot €20.000.000 of 4% van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. Dit zijn de maximale AVG-boetes die de Autoriteit Persoonsgegevens kan opleggen.

In de praktijk worden boetes afgestemd op de ernst van de overtreding en de omvang van de organisatie. Kleine ondernemers krijgen doorgaans lagere boetes dan multinationals.

Onjuist publiceren van beelden

Het publiceren van camerabeelden, bijvoorbeeld op sociale media, zonder toestemming van de gefilmde personen is een aparte overtreding. De boete hiervoor kan oplopen tot €21.750 voor particulieren.

Ook het delen van beelden met derden anders dan de politie bij aangifte kan problematisch zijn. Wees dus zeer terughoudend met het verspreiden van je camerabeelden.

Speciale situaties

Naast de algemene regels zijn er specifieke situaties die extra aandacht verdienen. Deze hebben te maken met geavanceerde technologie en samenwerking met autoriteiten.

Gezichtsherkenning: vrijwel altijd verboden

Gezichtsherkenningstechnologie is voor particulieren vrijwel altijd verboden. Deze technologie verwerkt biometrische gegevens, wat een bijzondere categorie persoonsgegevens is onder de AVG.

Zelfs als je camera gezichtsherkenning ondersteunt, mag je deze functie niet activeren. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen en met expliciete toestemming van alle betrokkenen zou dit toegestaan kunnen zijn.

DPIA bij grootschalig toezicht

Bij grootschalig cameratoezicht is een DPIA (Data Protection Impact Assessment) verplicht. Dit is een uitgebreide privacyrisicobeoordeling die je moet uitvoeren voordat je camera’s plaatst.

Voor de gemiddelde woningeigenaar met enkele camera’s is een DPIA niet nodig. Het wordt relevant bij bedrijven, VvE’s met veel camera’s of andere situaties met systematisch toezicht op grote aantallen mensen.

Beelden delen met politie

Het delen van camerabeelden met de politie na een incident is toegestaan en zelfs aan te raden. Bij het doen van aangifte na een inbraak kunnen camerabeelden waardevol bewijsmateriaal zijn.

De politie mag je beelden opvragen en jij mag ze vrijwillig verstrekken. Bewaar de originele bestanden en geef de politie een kopie. Na afhandeling van de zaak verwijder je de beelden conform de bewaartermijnen.